دکتر محمد نوری سپهر، استاد و مدیر گروه مهندسی بهداشت محیط دانشگاه علوم پزشکی البرز، با هشدار نسبت به خطرات جبرانناپذیر نفوذ شیرابه زبالهها به منابع آب زیرزمینی و سطحی، تأکید کرد که تفکیک پسماند از مبدأ و مدیریت اصولی آن، حیاتیترین گام برای پیشگیری از بیماریهای واگیر و غیرواگیر و حفظ سلامت جامعه است.
پسماند ایران به گزارش وبدا، دکتر محمد نوری سپهر، ضمن تشریح ماهیت خطرناک شیرابهها، اظهار داشت: مایع تیره رنگی که در انتهای کیسههای زباله تجمع مییابد، ترکیبی سمی از آلایندههای شیمیایی و بیولوژیکی است. این شیرابه حاوی غلظت بالایی از مواد آلی، معدنی و فلزات سنگین نظیر سرب، کادمیوم و جیوه (ناشی از پسماندهای دارویی و ظروف بستهبندی) بوده و بستری برای رشد عوامل بیماریزا است.
نفوذ به سفرههای آب زیرزمینی؛ فاجعهای زیستمحیطی
این استاد دانشگاه علوم پزشکی البرز با اشاره به پیامدهای دفن غیربهداشتی پسماندها افزود: نفوذ شیرابه به سفرههای آب زیرزمینی که منبع اصلی تأمین آب شرب و کشاورزی هستند، تهدیدی جدی است. همچنین در مناطق ساحلی و جنگلی که دفن بهداشتی با محدودیت مواجه است، ورود این آلایندهها به آبهای سطحی، دریاچهها و سدها میتواند برای دههها منابع آبی را آلوده کرده و سلامت عمومی را از طریق انتقال بیماریها به خطر بیندازد.
تفکیک از مبدأ؛ راهکار اصلی مقابله با بحران
دکتر نوری سپهر سادهترین و مؤثرترین راهکار برای مقابله با این بحران را مدیریت پسماند از مبدأ (خانه) دانست و تأکید کرد: «حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد پسماندهای تولیدی در ایران، پسماند تر است. آموزش اعضای خانواده و فرزندان برای تفکیک زبالههای تر و خشک، نقش بسزایی در کاهش حجم زباله و مدیریت بهینه آن ایفا میکند.»
تکالیف دستگاههای اجرایی
مدیر گروه مهندسی بهداشت محیط دانشگاه علوم پزشکی البرز در پایان، مسئولیت نهادهای متولی را در این زمینه بسیار سنگین برشمرد و خاطرنشان کرد: اتخاذ سازوکارهای مناسب برای جمعآوری بهداشتی پسماند از درب منازل، بازیافت علمی زبالههای خشک (با هدف حذف فعالیت غیربهداشتی دورهگردها)، تولید کمپوست از پسماندهای تر، استحصال انرژی از پسماند، دفن بهداشتی و در نهایت بی خطرسازی اصولی پسماندهای عفونی، از جمله راهکارهایی است که سازمانهای مسئول باید برای حفظ بهداشت عمومی جامعه با جدیت پیگیری کنند.
